וואס פעלט אייך?

אין א חדר ערגעץ אין א גרויסן תלמוד תורה, פרובירט דער קינדערגארטן מלמד צופרידן צו שטעלן די קינדערלעך, וועלכע זעהן נישט אויס זייער קאנטראלירבאר, זיי שפרונגען ארויס פון די גלייזן, און דער מלמד ברעכט זיך קאפ וויאזוי זיך אן עצה געבן מיט די קליינווארג.

ער קומט אויף מיט פארשידענע געדאנקען, ער טיילט מתנות קליינע און גרויסע, ער שיקט אהיים מיט די קינדערלעך פיתום ורעמסס, בנינים פון שיינע געקויפטע קלאסישע ארט, און מיט דעם האפט ער צעפרידן שטעלן דעם פארלאנג פון די קליינע מוח’לעך.

עס גייט נישט… די קינדער נעמען אהיים די שיינע ארטיקלען, און טוען ניטאמאל איינזעהן די שווערע האראוואניע וואס דער מלמד האט דערין אריינגעלייגט, און פארשטייט זיך אז די עלטערן, זעהנדיג די קינדער און זייערע אויפפירונג, האבן קיין סאך מער נישט געטראכט אויף דעם מלמד. און אזוי האט ער זיך נעבעך אפגעפלאגט די יארן.

ביז א חכם איז געקומען, און גענומען דעם מלמד אין א זייט און געגעבן א עצה וויאזוי צו באהאנדלען דעם סיטואציע.

פון היינט און ווייטער זאלסטו נישט געבן פאר די קינדערלעך פערטיגע שיינע ארט אהיים צו טראגן, נאר דו זאלסט זיי לאזן אליינס פארטיגן די שיינע זאכן, דו גיב זיי עס נאר האלב פארטיג, און זיי זאלן די איבריגע צוזאמשטעלן מיט נוצן זייערע מוחות.

דער מלמד איז אויפגעשפרינגען פונעם געדאנק, וואס הייסט? וויאזוי קען איך געבן פאר די קינדער אן אומגעפערטיגטע ארבייט? קוק וואס זיי טוהען ווען איך גיב זיי אלעס פיקס פארטיג! וואס וועט שוין זיין ווען איך גיב זיי נישט?

דער חכם איז מסביר: ווען די קינדערלעך וועלן אליינס בויען, וועלן זיי אנהייבן שפירן א געפיל, א טעם, א תענוג, אין זייער ארבייט. זיי וועלן שפירן דעם אומבאשרייבליכן שמחה פון שלימות, פון אליינס ענדיגן א זאך.

ווען דער מלמד האט גענומען די עצה טובה און טאקע אנגעהויבן געבן פאר די קינדערלעך האלב געפארטיגטע חפצים, און זיי געלאזט מיט זייער שכל ענדיגן די שיינע זאכן, האט זיך דערקענט א שטארקע שינוי לטובה. די קינדערלעך האבן שוין קוים געווארט צו קומען אין חדר, און האבן געהאלטן טייער זייערע זאכן, מיט שמחה געוויזן פאר די עלטערן, און די עלטערן האבן שטארק הנאה געהאט פון דעם געלונגענעם מלמד.

***

נעשה אדם, האט הקב”ה געזאגט, לאמיר באשאפן א מענטש, בצלמנו כדמותנו. דער מקור הטוב הרוצה להטיב האט ברוב חכמתו באשאפן די וועלט נאר להטיב עם בריותיו. און דעם מענטש האט ער געשטעלט אין צענטער פון די בריאה, כדי אים צו געבן פונעם העוויגן תענוג וואס קיין בריאה קען דערצו נישט צוקומען נאר דער וואס איז באשאפן געווארן בצלמו ודמותו.

אבער כדי דער מענטש זאל ריכטיג האבן א תענוג מיט שלימות האט דער טוב ומטיב געלאזט דעם מענטש מחוסר שלימות, אזוי ארום אז יעדע טריט וואס ער שטעלט נענטער צום תכלית הנרצה זאל אים זיין לעונג ולנחת, און ער זאל קענען הנאה האבן פונעם שכר טוב וואס איז אים אנגעגרייט, נישט ווי נהמא דכיסופא.

אט די ידיעה אז יעדע שוועריגקייט אין לעבן איז א מתנה פון אים אליינס כדי צו קענען נאך מער הנאה האבן פונעם שכר, איז דאך א חסד פון הימל.

האט איר שוין אמאל מיטגעהאלטן ווען בחור’לעך פארציילן ווי שווער עס איז זיי אנגעקומען צו בויען די סוכה, און יעדער פרובירט ארויס צו ברענגען ווי שווערער זיין ארבייט איז געווען? אלעס פאר די סאטיספיקאציע פון שלימות במילואה.

האט איר שוין געהערט קינדערלעך זיך פארהערן ווער ס’האט לענגער געפאסט יום כיפור, כדי צו פארגוטיגן זייער אנוועזנהייט ביים אויספאסטן, בשעת ווען די וואס פאסטן א גאנצן טאג האבן הנאה מיט געשמאק,

און אזוי איז טאג טעגליך אויף טריט און שריט, נאך יעדע שוועריגקייט אין לעבן וועט איר הערן דעם מענטש מגזם זיין און ממחיש זיין ווי שווער עס איז געווען, אלעס כדי צו פארענטפערן די הילף, שכר, אדער סיי וועלכע אנדערע הנאה וואס איז נאכגעקומען.

ווייל ווי שווערער א זאך קומט אן אלס מער הנאה האט מען ווען מ’שניידט די פירות.

מיין טייערער חבר: וואס פעלט אייך??? אט דאס וואס עס פעלט אייך, דאס איז גאר וואס איר פארמאגט! דאס איז א חסד פון אויבן אז איר זאלט קענען הנאה האבן פונעם שכר! נוצט עס אויס צום גוטן.

בורא נפשות רבות, דער באשעפער וואס האט געקענט באשאפן די אלע בריאים, האט נאך מער פון דעם געטון, “וחסרונן” ער האט געלאזט זיי זאלן זיך קענען אליינס משלים זיין כדי להחיות בהם נפש כל חי.

יא די חסרונות זענען די מעלות, און מיר דארפן זיי נאר פארשטיין, און אויסנוצן.

האטס מיר א גוטע וואך און א שלימות’דיגע וואך