א מסירות נפש אשכול

(געשריבן געווארן אין פינסטערניש ביים גרויסן ר’ סנדר)

אודאי איר פרעגט וואספארא מסירות נפש?

איר וועט נאר זעהן ווי איך זיץ אין די פינסטער און שרייב, ניטעמאל זעה איך דעם קיעבארד, ארום מיר איז שטאק פינסטער, די קינדער האלטן נישט ביים שלאפן, דאס ווייב איז ב”ה פארנומען מיטן בארואיגן, די ליכט אין די שטובער צאנקען, און די ביה”כ פלאשט מען נישט, און די פרידזשידער האלט מען פארשפארט נישט צו פארלירן דעם קאלטן דעגרי דארט וכו’ וכו’ וכו’.

און פון אינדרויסן בוזשעוועט, אזש די קליינע לייגן מיר פאר איך זאל שוין רופן דעם גראז שניידער און אראפשניידן די ביימער נעבן די הויז, ווייל זיי ציטערן געפערליך, און איך פארצייל זיי א מעשה פון צדיקים אז א ווינט איז גארנישט, איך רעד זיי איין לאקשן אז עס איז שוין פאריבער און אז די לעקטער גייט שוין באלד ארבעטן.

און אזוי זיצענדיג קומט מיר אויף אויפן געדאנק א געוואלדיגע מוסר וואס איך קען מיך ניישט איינהאלטן און איך כאפ דעם קאמפיוטער און שרייב: וזה החלי:

(אויב זענט איר אין מיין געגנט מעגט איר מיר ברענגען א קאווע, איך קען עס נוצן…)

עס איז ת”ש אין א שטעטעלע אין אייראפע, פרעגט מיך נישט ווי, איך בין נישט קיין היסטאריקער, אבער די קינדער ליגן אין בעט עס איז מאנטאג צופרי און מ’שטייט אויף און מ’הערט א “מייק קאר” ארום פארן און אויסרויפן עפעס הויך.

די מאמע לויפט צום פענסטער הערן און זי הערט אין קלאר דויטש: “אלע אידן זענען פארפליכטעט צו קומען אין די שטאט מארקס פלאץ אום נאאן. קיינער טאר נישט פעלן, ווער יא וועט מען טויטן…. זי לייגט צו אן אויער נאכאמאל, עס טשילט אין די ביינער… וואס זאגט ער? טויטן?…. די שרעק איז אומגעהויער גרויס.

איך לייג עס אין פערספעקטיוו ווען מ’פארציילט אונז מעשיות פון די וועלט מלחמה, און מ’רעדט פון הארגענען שלאגן רצח’ן רח”ל, און מ’פארגעסט פון די קליינע “גרויסע” שרעקן פון בעפאר די מעשי רצח.
איך זעה אין מיין דמיון, נישט א מעשה ביכל פון מנחם מענדל, איך זעה נישט דעם גראבן פריץ מיטן טריפל טשין, איך זעה א איד פון ביהמ”ד איך זעה קינדער פון ביהמ”ד ווי איך דאוון, איך זעה מיך אויף ליע עוו. און איך באטראכט עס ווי א מארק פלאץ. עס פאנגט מיר אן צו טריפן ביים הארצן. אונזערע עלטערן האבן געהאט א ליע עוו. ווי מ’האט זיי געווארנט צו קומען און אז נישט וועט מען וואס? מען וועט טויטן ר”ל

די קינדער פרעגן: מאמי וואס רופט מען אויס? מען גייט שוין באלד אין חדר? ניין?

די מאמע ציטערט פאר שרעק און זאגט: קינדערלעך מ’גייט ביי ביי…

– איך ווייס דען די שפראך וויאזוי מ’האט געזאגט דארט ביי ביי? איך בין זיכער עס איז געווען אויף דעם אויך עפעס א ווארט. אבער אין פערספעקטיוו נעם איך, די קליינע קינדערלעך זענען דערשראקן, זיי זעהן די מאמע מיינט נישט דא סתם ביי ביי, זיי פרעגן קשיות, זיי וויינען, זיי ווילן פארשטיין, און די מאמע קען זיך נישט איינהאלטן, זי ווארט דעם טאטן אהיים צו קומען פון שול אבער ער קומיט נישט, ווער וועט איר העלפן מיט די קינדער אויסרישן.. מסטראשעט מיט טויט….

יוי איך קען נישט גיין ווייטער איך וועל מוזן ממשיך זיין, עס איז צו טונקל דא…. איך שרעק מיך פונעם שאטן.

אבער איך נעם ארויס א געוואלדיגן מוסר.

מיר אלע דרייען זיך ארום אן קעפ! וואס איז? נישטא קיין לעקטער! עס בלאזט א ווינטל.

יעדער דרייט זיך מיט לעכט, פלעשלייט, דזשענערעיטאר’ס וכו’, און דערשראקן איז מען ווי עס וואלט ווען געווען ווער ווייסט וואסערע מכה?

צו דארפן מיר נישט דאנקן דעם אייבערשטן אז מיר קענען זיצן אינדערהיים און מסטראשעט אונז נישט מיטן ארגסטן?
מיר קענען פארציילן מעשהלעך פאר די קינדער און זיי שטארקן מיט אמונת צדיקים און פארציילן וויאזוי אמאל האט מען געלעבט נאר מיטן ליכטל.

לאמיר נעמען א מוסר, און געדענקען אז מיט אלע טעכנעלאגיע און פארשריט, דארף דער מענטש האבן די כוחות צו ספראווענען רואיג מיט סיי וועלכן מצב, און דאנקען דעם אויבערשטן פאר אלעס וואס ער האט אים געגעבן.

נ.ב. אויב האב איך געשריבן עפעס נישט צו דער זאך איז עס 1 ווייל איך זעה נישט דעם קיעבארד 2 איך ארבעט אויף האט ספאט און ס’קאסט מיך לכאורה א קוואדער א מינוט 3 מיין בעטערי גייט אויס..

א גוטע ליכטיגע נאכט

Follow me on Twitter to get latest articles @zaltzvaser